©2020 KERNgezond Academy  -  Privacyverklaring   -   Disclaimer   -  Huisregels

 
Search
  • KERNgezond Academy

De bijnieren: de spil van vele systemen

De bijnieren zijn twee driehoekige orgaantjes die bovenop de nieren liggen. Hoewel niet groot, zijn de bijnieren imposant qua functie. Ze produceren onder meer de steroïde hormonen adrenaline, cortisol, DHEA, oestrogeen en testosteron. Die hormonen zijn betrokken bij het functioneren van iedere cel, orgaan en weefsel. De voornaamste taak van de bijnieren is stressregulatie, ongeacht of de oorzaak van stress fysiek (o.a. infectie of operatie), emotioneel, psychisch of nutritioneel is. Als gevolg van adrenaline verhogen de bloeddruk en hartslag en stijgt de bloedglucosespiegel. De spierspanning en mentale alertheid nemen toe, waardoor onrust en angst verhevigen. Bij chronische stress overheerst cortisol. Cortisol heeft een vergelijkbare uitwerking in het lichaam als adrenaline en is ons natuurlijke anti-ontstekingshormoon. De stressregulatie is essentieel voor het lichaam, maar vergt veel energie en nutriënten.


Continue stress-beleving Mensen staan tegenwoordig voortdurend onder stress, door infecties, overgevoeligheden, industriële voeding en luchtverontreiniging. Ook werkstress en financiële of relationele problemen hebben een niet te onderschatten invloed. Een chronisch verhoogde cortisolspiegel put de bijnieren uit. Dat zet onder andere aan tot insulineresistentie, het onderdrukken van het immuunsysteem, hormonale disbalans en vruchtbaarheidsproblemen.


Bijnieruitputting opsporen Stress vormt geen probleem zolang het lichaam voldoende recuperatietijd en -vermogen heeft. Chronische stress leidt meestal tot uitputting van de bijnieren. Om inzichtelijk te maken of dit speelt, kan eenvoudig de cortisol- en DHEA-spiegel worden bepaald via een 24 uurs speekseltest (cortisol) en serumtest (DHEA). Cortisol wordt vier keer getest, verspreid over één dag. Dat is van belang omdat de waarden gedurende de dag fluctueren. De cortisolspiegel heeft een relatieve piek in de ochtend (8.00 uur) en bereikt zijn laagste punt rond 16.00 uur. Enkel de ochtendcortisol meten heeft weinig zin en geeft geen goed beeld van het 24-uurs cortisolverloop. Door middel van deze testen kan een eventuele bijnieruitputting in kaart worden gebracht.





De drie fasen van bijnierdeficiëntie


Fase 1. Bij acute stress stijgt zowel de cortisol- als de DHEA-spiegel. Deze verhoogde waarden geven aan dat er sprake is van kortetermijnstress.

Fase 2. Het lichaam wordt resistent tegen stress: cortisol blijft verhoogd echter DHEA daalt. De bijnieren functioneren nog naar behoren maar de cliënt heeft chronische stress. 

Fase 3. Zowel cortisol- als DHEA-spiegels zijn verlaagd. De bijnieren zijn uitgeput, ze zijn niet meer in staat om voldoende cortisol en DHEA aan te maken. In deze situatie is de cliënt vaak chronisch moe en heeft een slechte nachtrust als gevolg van een lage melatonineproductie. Relatie tot andere systemen

Bijnieruitputting heeft effect op ieder orgaan en lichaamssysteem. Andersom geldt ook dat iedere chronische aandoening extra druk legt op de bijnierfunctie. 


In de praktijk gaan chronische aandoeningen en bijnieruitputting daarom vrijwel altijd hand in hand.


Zeker wanneer er ook medicatie zoals corticosteroïden in het spel zijn. Heel direct zijn de bijnieren betrokken bij de bloedglucosehuishouding en de energieproductie. Adrenaline, cortisol en insuline werken daarbij samen. Ten tijde van stress zorgen adrenaline en cortisol voor meer glucose in de bloedbaan. De pancreas maakt vervolgens insuline zodat de glucose opgenomen kan worden in de lichaamscellen. Stress geeft dus in eerste instantie verhoogde waarden van alle drie de hormonen. Een bepaalde mate van bijnieruitputting verhoogt het risico op stoornissen als hypoglycaemie en insulineresistentie, twee symptomen van het metabool syndroom en diabetes type 2.


Voeding en bijnieruitputting Voeding speelt een cruciale rol bij de ontwikkeling van bijnieruitputting. In het algemeen geldt dat eenzijdige nutriëntarme voeding rijk aan geraffineerde koolhydraten, transvetten, fast food en stimuli als cafeïne leidt tot bijnieruitputting. Anderzijds ondersteunt een volwaardige, nutriëntrijke voeding de bijnieren, ook in tijden van stress. Mensen met vermoeide of uitgeputte bijnieren zijn doorgaans gebaat bij eten op regelmatige tijdstippen, bij voorkeur drie maal per dag. Vasten of een maaltijd overslaan is in dit geval niet aangewezen. 


Bij bijnieruitputting is een volwaardige voeding in combinatie met de juiste aanvulling van supplementen essentieel voor herstel.


Welke nutriënten werken ondersteunend bij bijnieruitputting? Aanvulling van een combinatie van onderstaande nutriënten werkt synergistisch.


Het essentieel aminozuur L- tyrosine is nodig voor de aanmaak van dopamine, noradrenali-ne en adrenaline. Bovendien wordt uit L-tyrosine het schildklierhormoon thyroxine (T4) en het actievere triiodothyronine (T3) gemaakt. Als gevolg van een tyrosine-deficiëntie kunnen dopamineniveaus dalen. Aanvulling met L-tyrosine vult de dopamineniveaus terug aan en de bijnier- en schildklierwerking kunnen herstellen [1].


Vitamine C is cofactor bij de aanmaak van steroïde hormonen. Niet voor niets bevatten de bijnieren de hoogste concentratie vitamine C van alle organen [2]. Een gebufferd vitamine-C-preparaat, dat wil zeggen een mineraalascorbaat-verbinding, heeft de voorkeur. 


B-vitamines hebben ieder een specifieke rol in de energie- en stresshuishouding. Zo is pyri-doxal-5-fosfaat (vitamine B6) als co-enzym betrokken bij de synthese van neurotransmitters als gamma-amino-boterzuur (GABA), serotonine, dopamine, noradrenaline en adrenaline. Aanvulling van een vitamine-B-complex blijkt een goedkope en effectieve maatregel om de effecten van stress te counteren [3]. 


Mineralen en spoorelementen als zink [4], koper en mangaan [5] ondersteunen stuk voor stuk de adaptogene functie van de bijnieren. Zink, koper en mangaan spelen een rol in be-scherming van organen en weefsels doordat ze onderdeel uitmaken van het lichaamseigen antioxidant superoxide dismutase (SOD) [6].


Bepaalde planten  worden vanuit de Chinese en Ayruvedische leer gewaardeerd voor hun adaptogene werking op de bijnieren.

Achyranthes [7] en :Damiaanblad (Turnera diffusa) [8] versterken en regenereren het zenuwstelsel.

Gotu Kola (Centella asiatica) revitaliseert het immuunsysteem. Dat geldt voor zowel de cellulaire als de humorale immuunrespons [9,10].

Japanse kaardebol (Dipsacus japonica) versterkt de immuunrespons van lymfocyten en versterkt het ontgiften van lever en nieren [11,12].

Cornus officinalis staat bekend om zijn antioxidatieve, pijnstillende en diuretische ei-genschappen [13].

Basilicum (Ocimum basciliucum) is een geneeskrachtig kruid. De actieve nutriënten eugenol, citral and geraniol zijn natuurlijke fenolen die inflammatoire processen regu-leren en bijnieren ondersteunen [14].

Schisandra (Schisandra chinensis) bevordert de stress-regulatie, verbetert het ener-gieniveau (zonder bijwerkingen) en boost zowel de mentale als fysieke weerbaarheid [15].

Guduchi (Tinospora cordifolia) heeft eveneens kalmerende, immuunondersteunende en anti-stress eigenschappen [16,17].


BRON: Energetica Natura


Herken je jezelf in deze situatie en wil je graag met je gezondheid aan de slag?

Bel me voor een afspraak of boek online!


Referenties


Head KA, Kelly GS. Nutrients and botanicals for treatment of stress: adrenal fatigue, neurotrans-mitter imbalance, anxiety, and restless sleep. Altern Med Rev. 2009 Jun;14(2):114-40.Patak P, Willenberg HS, Bornstein SR. Vitamin C is an important cofactor for both adrenal cortex and adrenal medulla. Endocr Res. 2004.Stough C, Simpson T, Lomas J, et al. Reducing occupational stress with a B-vitamin focussed in-tervention: a randomized clinical trial: study protocol. Nutr J. 2014; 13: 122. Quarterman J, Humpries WR. Effect of zinc deficiency and zinc supplementation on adrenals, plasma steroids and thymus in rats.Welder FC. Biochemical and Nutritional Role of Manganese: an overview. In: Klimis-Tavantzis DJ, editor. Manganese in Health and Disease. 1st ed. Boca Raton, fl: CRC Press; 1994.p.2-37.Sasano H, Mizorogi A, Sato M, et al. Superoxide Dismutase in Human Adrenal and its Disorders: A Correlation with Development and Neoplastic Changes. Endocr Pathol. 1999 Winter;10(4):325-333.Jiang Z, Qian J, Jia L. The traditional Chinese medicine Achyranthes bidentata and our de novo conception of its metastatic chemoprevention: from phytochemistry to pharmacology. Sci Rep. 2017.Willer J, Jöhrer K, Greil R, et al. Cytotoxic Properties of Damiana (Turnera diffusa) Extracts and Constituents and A Validated Quantitative UHPLC-DAD Assay. Molecules. 2019.http://en.wikipedia.org/wiki/Centella_asiaticaPunturee1 K, Wild CP, Kasinrerk W, Vinitketkumnuen1 U. Immunomodulatory Activities of Centella asiatica and Rhinacanthus nasutus Extracts. Asian Pacific J Cancer Prev. 2005 6, 396-4Zhang Y, Kiyohara H, Matsumoto T, et al. Fractionation and chemical properties of immunomo-dulating polysaccharides from roots of Dipsacus asperoides. Planta Med. 1997 Oct;63(5):393 9.Suh HW, Song DK, Son KH, Wie MB, Lee KH, Jung KY, Do JC, Kim YH. Antinociceptive mecha-nisms of Dipsacus saponin C administered intracerebroventricularly in the mouse. General Phar-macology: The Vascular System. 1996 27(7):1167-1172.NP Seeram NP, Schutzki R, Chandra A, Nair MG. Characterization, Quantification, and Bioactivi-ties of Anthocyanins in Cornus Species. J. Agric. Food Chem. 2002 50:2519-2523. Bensky D, Gamble A. Chinese Herbal Medicine Materia Medica. 1993. Eastland Press, Inc.Xia N, Li J, Wang Y. Schisandra chinensis and Rhodiola rosea exert an anti-stress effect on the HPA axis and reduce hypothalamic c-Fos expression in rats subjected to repeated stress. Exp Ther Med. 2016.Zhao TF, Wang X, Rimando AM, Che C. Folkloric medicinal plants: Tinospora sagittata var. cra-vaniana and Mahonia bealei. Planta Med 1991.Upadhyay AK, Kumar K, Mishra HS Tinospora cordifolia (Willd.) Hook. f. and Thoms. (Guduchi) – validation of the Ayurvedic pharmacology through experimental and clinical studies. Int J Ayurveda Res. 2010.


8 views